1. Nắm chắc nền tảng pháp luật cốt lõi

Cán bộ công đoàn cần hiểu rõ các nhóm quy định thường gặp:
- Hợp đồng lao động, tiền lương, thời giờ làm việc - nghỉ ngơi
- Bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp
- Kỷ luật lao động, trách nhiệm vật chất
- An toàn, vệ sinh lao động trong môi trường đặc thù ngành mỏ, điện, khoáng sản, hóa chất...
Cán bộ công đoàn không cần thuộc lòng mọi điều luật, nhưng phải biết “tìm đúng - đọc nhanh - hiểu chuẩn” vấn đề người lao động thắc mắc.

2. Kỹ năng tiếp nhận và làm rõ vấn đề

Khi người lao động hỏi, việc đầu tiên của cán bộ công đoàn không phải là trả lời ngay, mà là hỏi lại cho rõ:
- Vấn đề xảy ra khi nào? Có giấy tờ gì không?
- Liên quan đến quyết định nào của doanh nghiệp/đơn vị?
- Người lao động mong muốn điều gì?
Cán bộ công đoàn cần nghe kỹ - hỏi đúng giúp tránh trả lời sai hoặc thiếu căn cứ.

3. Kỹ năng phân tích và định hướng giải pháp

Sau khi nắm thông tin người lao động hỏi, cán bộ công đoàn cần:
- Xác định quy định pháp luật liên quan
- So sánh giữa quy định và thực tế
- Đưa ra hướng xử lý: giải thích, kiến nghị, hoặc hỗ trợ khiếu nại
- Kỹ năng quan trọng trong xử lý tình huống là không suy đoán, không trả lời thừa, chỉ tư vấn trên cơ sở quy định hiện hành.

4. Kỹ năng giải thích dễ hiểu, gần gũi

Người lao động thường không quen thuật ngữ pháp lý. Vì vậy, cán bộ công đoàn cần:
- Tránh dùng từ quá chuyên môn
- Giải thích bằng ví dụ thực tế
- Nói ngắn gọn, đi thẳng vào quyền lợi - nghĩa vụ của người lao động
Mục tiêu là để người lao động “hiểu ngay - nhớ được - áp dụng được”.

5. Kỹ năng xử lý tình huống nhạy cảm

Một số tình huống phổ biến, cán bộ công đoàn cần tham khảo và lưu ý đối với các tình huống hay xảy ra trong quan hệ lao động:
- Bị trừ lương, kỷ luật, chấm dứt hợp đồng
- Tai nạn lao động, tranh chấp quyền lợi
- Mâu thuẫn với quản lý/cấp trên
Trong các trường hợp này, cán bộ công đoàn cần:
- Giữ thái độ trung lập, khách quan
- Không hứa hẹn vượt quá thẩm quyền
- Hướng dẫn đúng quy trình (đối thoại, khiếu nại, khởi kiện nếu cần)

6. Kỹ năng phối hợp và cập nhật

- Không phải vấn đề nào cán bộ công đoàn cũng tự giải quyết được. Do đó, cán bộ công đoàn cần thực hiện và có quyền, nghĩa vụ:
+ Phối hợp với bộ phận nhân sự, pháp chế của đơn vị
+ Xin ý kiến công đoàn cấp trên khi cần
+ Thường xuyên cập nhật quy định mới

Cán bộ công đoàn giỏi pháp lý không phải là người biết nhiều điều luật nhất mà là người giải quyết đúng vấn đề của người lao động một cách nhanh chóng, chính xác và thuyết phục. Đây chính là yếu tố tạo niềm tin và nâng cao vai trò của tổ chức công đoàn trong các đơn vị thuộc Tập đoàn TKV.