Từ truyền thống anh hùng

Tiền thân của Xí nghiệp Bến Cửa Ông - nay là Công ty Tuyển than Cửa Ông -TKV là nhà Sàng và Bến cảng Cửa Ông do thực dân Pháp xây dựng từ năm 1894 và đưa vào hoạt động năm 1924. Với dây chuyền công nghệ sơ khai gồm 1 nhà sàng công suất 1,5 triệu tấn/năm, 22 km đường sắt, các đầu máy là xe hoả chạy bằng nồi hơi và 5 xe điện, 4 cầu trục Poóc tích rót than tại Bến Cửa Ông...

 
Nhà máy sàng Cửa Ông do thực dân Pháp xây dựng và đưa vào hoạt động từ năm 1924. (Ảnh tư liệu)
     
Trong hành trình lịch sử của ngành Than - Khoáng sản Việt Nam, các thế hệ công nhân Tuyển than Cửa Ông đã góp phần viết lên truyền thống tự hào. Ngày 7/11/1929, người đảng viên cộng sản trẻ tuổi Ngô Huy Tăng đã cắm lá cờ đỏ búa liềm trên cầu poóc tích số 1 tại cảng Cửa Ông, mở ra một thời kỳ mới: Công nhân Cửa Ông có Đảng lãnh đạo. 
 

Cầu trục Poóc tích số 1 tại Cảng Cửa Ông
 

Ngày 12/11/1936, công nhân Bến Cửa Ông đã cùng hơn 3 vạn thợ mỏ làm nên thắng lợi của cuộc Tổng bãi công lịch sử. Trong Cách mạng tháng Tám năm 1945 và những năm kháng chiến chống Pháp, công nhân Bến Cửa Ông với tinh thần “Quyết tử cho tổ quốc quyết sinh”, đã cùng nhân dân cả nước đấu tranh giành độc lập dân tộc và kháng chiến chống Pháp thắng lợi. Ngày 25/4/1955, vùng mỏ được giải phóng, nhưng Nhà sàng và Bến cảng Cửa Ông đã bị thực dân Pháp hủy hoại và làm tê liệt. Với phẩm chất thông minh, sáng tạo, người thợ điện Lê Văn Hiển - Anh hùng Lao động đầu tiên của Vùng mỏ, trong một thời gian ngắn đã cùng tập thể công nhân Cửa Ông đưa Nhà sàng và Bến cảng trở lại sản xuất trong vòng chưa đầy một tháng. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, từ một phân xưởng của mỏ Cẩm Phả, ngày 20/8/1960 Xí nghiệp Bến Cửa Ông được thành lập, với 1.629 CBCNV. Xí nghiệp đã luôn hoàn thành xuất sắc kế hoạch được giao; được Bác Hồ gửi thư khen và được ghi tên trên Cờ thưởng luân lưu của Bác.
 

Thực hiện lời Bác dạy, CBCNV Xí nghiệp đã thi đua “sản xuất thật nhiều than cho Tổ quốc”; anh dũng sản xuất và chiến đấu. Năm 1966, Đại đội Nữ tự vệ Nhà sàng Cửa Ông được tuyên dương danh hiệu “đơn vị Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân” - Đơn vị Anh hùng đầu tiên của vùng mỏ. Xí nghiệp đã nhiều lần được Bác Hồ gửi thư khen. Ngày 15/11/1968, công nhân Trần Thị Cậy của Xí nghiệp vinh dự được cùng đoàn Đại biểu công nhân mỏ lên gặp Bác Hồ tại Phủ Chủ tịch. Ngày 12/8/1974, Xí nghiệp Bến Cửa Ông được đổi tên thành Xí nghiệp Tuyển than Cửa Ông. Với tinh thần “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước”, CBCNV Xí nghiệp đã hăng hái tham gia Binh đoàn than, góp phần làm nên Đại thắng Mùa xuân năm 1975.

 
Ngày 15/11/1968, Bác Hồ gặp mặt công nhân, cán bộ ngành Than tại Phủ chủ tịch
 

Đến những thành tựu trong hành trình đổi mới và hội nhập

Đất nước thống nhất, Xí nghiệp được đầu tư các thiết bị mới và năm 1980 đưa nhà máy Tuyển than 2 vào hoạt động. CBCNV Xí nghiệp đã hăng hái đi đầu trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, góp phần lập nên những thành tựu to lớn của đất nước.

 

Những chuyến tàu rời Cảng Cửa Ông
 

Bước vào công cuộc đổi mới đất nước, CBCNV đã năng động, sáng tạo vượt qua muôn vàn khó khăn và lập được nhiều thành tích mới. Năm 1986, Xí nghiệp đưa nhà máy Tuyển than 3 vào hoạt động.

 

Đồng chí Phan Văn Khải - Thủ tướng Chính Phủ gặp mặt đoàn Đại biểu Cán bộ công nhân tiêu biểu xuất sắc của Xí nghiệp năm 1998
 

Năm 2001, Xí nghiệp được đổi tên thành Công ty Tuyển than Cửa Ông. Công ty đã đầu tư thêm nhiều thiết bị mới để nâng cao năng suất kéo mỏ, sàng tuyển và tiêu thụ. Từ năm 2010 đến nay, Công ty đã có bước đột phá trong sản xuất và quản lý. Đổi mới công nghệ, nâng công suất các Nhà máy sàng tuyển than tăng gấp 2 đến 2,5 lần so với ban đầu; nâng cao chất lượng, đa dạng hoá sản phẩm, đáp ứng nhu cầu của thị trường. Xây dựng 2 Nhà máy xử lý bùn nước và nhà máy sấy than. Thực hiện tự động hóa tại các đơn vị Kho Bến và Sàng Tuyển. Năm 2021, Nhà máy sàng Tuyển than Khe Chàm - công trình được gắn biển chào mừng Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII được đưa vào hoạt động với công suất 7 triệu tấn/năm, nâng tổng công suất sàng tuyển của Công ty lên 14 triệu tấn/năm, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia. 

 
Đoàn công tác Tổng Liên đoàn, Công đoàn TKV làm việc tại Trạm ES2 - Phân xưởng Kho bến
 

Công ty đẩy mạnh thực hiện chuyển đổi số, cơ cấu lại sản xuất, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh. Làm tốt công tác an toàn, bảo vệ môi trường, là đơn vị đầu tiên của TKV và tỉnh Quảng Ninh quản lý môi trường theo tiêu chuẩn ISO. Đồng thời đẩy mạnh các phong trào thi đua, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; cải thiện điều kiện làm việc và chăm lo nâng cao đời sống của người lao động; làm tốt công tác bảo vệ an ninh trật tự; quân sự, quốc phòng địa phương.
 

Ngày 6/8/2008 cơn lốc xoáy đột ngột với cường độ gió rất lớn đã làm đổ 3 máy rót than tại cảng Cửa Ông, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất của Công ty và đời sống người lao động cả vùng than Cẩm Phả. Song với tinh thần sáng tạo, Công ty đã có những giải pháp kịp thời, đưa các máy rót than và hoạt động tiêu thụ than tại Cảng Cửa Ông trở lại ổn định. Trong đại dịch Covid-19, Công ty đã thực hiện tốt mục tiêu kép “Vừa phòng chống dịch, vừa đảm bảo sản xuất kinh doanh phát triển”. Mặt khác đã phối hợp với chính quyền địa phương thực hiện tốt công tác an sinh xã hội, đền ơn đáp nghĩa với số tiền hàng trăm tỷ đồng. 
 

Tuyển than Cửa Ông là một trong những đơn vị dẫn đầu của TKV và thành phố Quảng Ninh trong sản xuất kinh doanh, đời sống xã hội. Nơi có hoạt động văn nghệ nổi bật; quản lý, chỉ đạo Đội bóng đá nữ TKV với bề dày thành tích cao. Công ty có hệ thống thiết chế văn hóa hoạt động hiệu quả, lưu giữ, quảng bá các giá trị lịch sử truyền thống, văn hóa thợ mỏ TKV tới bè bạn trong và ngoài nước.
 

Trong dòng chảy lịch sử của ngành Than - Khoáng sản Việt Nam, Tuyển than Cửa Ông là một phần quan trọng, đã có nhiều đóng góp và không ngừng phát triển. Từ một nhà sàng, bến cảng nhỏ và lạc hậu, được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, các cấp bộ, ngành và chính quyền địa phương, đặc biệt là TKV; với mơ ước, khát vọng cháy bỏng trong mỗi trái tim người thợ, các thế hệ công nhân Tuyển than Cửa Ông đã luôn nỗ lực để xây dựng Công ty phát triển hiện đại như hôm nay. Công ty luôn hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao; tính riêng giai đoạn 1960 - 2025, Công ty vận chuyển trên 300 triệu tấn than nguyên khai; nhập khẩu trên 5 triệu tấn than; sàng tuyển, chế biến, đóng góp cho nền công nghiệp nước nhà trên 296 triệu tấn than sạch. Công ty luôn sản xuất kinh doanh có lãi, nộp đủ nghĩa vụ, ngân sách với Nhà nước, cùng với các đơn vị Khối cảng - sàng tuyển đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế, xã hội của địa phương và sự lớn mạnh của Tập đoàn. Đời sống của CBCNV không ngừng được nâng cao. Thu nhập bình quân từ 1,4 triệu đồng/người/ tháng - năm 2000, hiện nay đã đạt 15,5 triệu đồng/người/tháng. 

 
CBCNV Công ty hưởng ứng Lễ phát động thi đua bảo vệ môi trường
 

Công ty được Đảng, Nhà nước 2 lần phong tặng danh hiệu đơn vị Anh hùng lực lượng vũ trang Nhân dân; danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới; 2 lần Huân chương Độc lập hạng Nhất; Huân chương Lao động hạng Nhất cùng nhiều danh hiệu cao quý khác, tô thắm trang sử vẻ vang 90 năm Truyền thống công nhân vùng Mỏ - Truyền thống ngành Than. Góp phần giữ lửa truyền thống, thắp lửa nhiệt huyết cho CBCNV và người lao động TKV trên những chặng đường mới.

 

Vững bước tiến vào kỷ nguyên mới

Cùng với sự phát triển của đất nước, trong giai đoạn hiện nay và những năm tiếp theo, TKV đang có những bứt phá lớn trên mọi lĩnh vực. Để theo kịp sự phát triển của Tập đoàn, CBCNV Công ty tiếp tục phát huy truyền thống “kỷ luật và đồng tâm”. Tiếp bước các thế hệ thợ Mỏ đi trước, đoàn kết, không ngừng nỗ lực vượt mọi khó khăn; nắm bắt thời cơ mới, lao động sáng tạo, đẩy mạnh chuyển đổi số. Sử dụng hiệu quả tài nguyên, khai thác tối đa chuỗi giá trị gia tăng, phát triển kinh tế tuần hoàn, bền vững, hài hòa với bảo vệ môi trường. Thực hiện tốt công tác an toàn, quân sự quốc phòng địa phương, quy chế dân chủ ở cơ sở; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và đời sống người lao động. Viết tiếp những trang sử vàng rạng rỡ, thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng bộ các cấp và Nghị quyết Đại hội toàn quốc của Đảng. Tiếp tục xây dựng Công ty phát triển toàn diện và bền vững. Xứng đáng là một trong những đơn vị chủ lực trong xây dựng TKV thành “Tập đoàn công nghiệp năng lượng, vật liệu hiện đại”. Góp phần thực hiện thành công lời Bác dạy: Xây dựng ngành Than trở thành ngành kinh tế gương mẫu cho các ngành kinh tế khác và tỉnh Quảng Ninh trở thành tỉnh giàu đẹp. Cùng đất nước vững bước tiến vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Thực hiện thành công khát vọng xây dựng Tổ quốc Việt Nam hùng cường, phồn vinh và hạnh phúc.