Đối với người lao động ngành Than - Khoáng sản, những quy định về tiền lương, làm thêm giờ, hợp đồng lao động, an toàn - vệ sinh lao động, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp và BHXH là những nội dung cần đặc biệt quan tâm.



1. Doanh nghiệp vi phạm quy định về hợp đồng lao động có thể bị xử phạt

Theo Điều 15 Nghị định 283/2026/NĐ-CP, người sử dụng lao động có thể bị xử phạt khi không giao kết hợp đồng lao động bằng văn bản theo quy định, giao kết không đúng loại hợp đồng hoặc không bảo đảm đầy đủ nội dung chủ yếu của hợp đồng.
Mức phạt được xác định theo số lượng người lao động bị vi phạm, từ 2 triệu đồng đến 25 triệu đồng đối với các mức được quy định tại Điều 15.

Người lao động cần kiểm tra hợp đồng lao động của mình, đặc biệt lưu ý về các nội dung: công việc, địa điểm làm việc, thời hạn hợp đồng và tiền lương.

2. Trả lương không đúng hạn, không đủ lương có thể bị phạt đến 100 triệu đồng

Một điểm người lao động cần đặc biệt lưu ý là khoản 2 Điều 23 Nghị định số 283 quy định xử phạt đối với nhiều hành vi vi phạm về tiền lương, trong đó có các nội dung: Trả lương không đúng hạn; Không trả hoặc trả không đủ tiền lương theo hợp đồng; Không trả hoặc trả không đủ tiền làm thêm giờ; Không trả hoặc trả không đủ tiền làm việc ban đêm; Không trả hoặc trả không đủ tiền ngừng việc; Khấu trừ tiền lương không đúng quy định.

Mức phạt được xác định theo số lượng người lao động bị vi phạm và có thể lên đến 50 triệu đồng đối với cá nhân; trường hợp áp dụng đối với tổ chức thì mức phạt bằng 02 lần mức phạt đối với cá nhân theo nguyên tắc tại Điều 7 Nghị định số 283. Như vậy, mức phạt cao nhất có thể lên đến 100 triệu đồng đối với tổ chức có hành vi vi phạm.

Quan trọng hơn, việc xử phạt không làm mất đi quyền yêu cầu thanh toán tiền lương của người lao động. Doanh nghiệp vẫn phải thực hiện nghĩa vụ trả đủ các khoản tiền theo quy định.

3. Không được ép người lao động làm thêm giờ trái quy định

Nghị định 283/2026/NĐ-CP cũng quy định xử phạt đối với hành vi ép người lao động làm thêm giờ khi không được người lao động đồng ý, trừ các trường hợp pháp luật cho phép.

Đối với người lao động ngành Than - Khoáng sản thường làm việc theo ca, kíp, đây là quy định cần được đặc biệt lưu ý. Người lao động nên lưu giữ lịch ca, bảng chấm công và các tài liệu thể hiện thời gian làm thêm để bảo vệ quyền lợi khi cần thiết.

4. An toàn, vệ sinh lao động: trách nhiệm của doanh nghiệp được quy định cụ thể hơn so với các quy định trước đây

Điều 32 Nghị định 283/2026/NĐ-CP quy định nhiều hành vi vi phạm về các biện pháp bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động.

Trong đó có các hành vi như không xây dựng hoặc không tổ chức thực hiện kế hoạch, nội quy, quy trình bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động; không bố trí người làm công tác an toàn, vệ sinh lao động; không bảo đảm các điều kiện cần thiết về y tế, sơ cứu, cấp cứu; không thực hiện các biện pháp phòng, chống bệnh nghề nghiệp theo quy định.

Đối với ngành Than - Khoáng sản, việc thực hiện đầy đủ các quy định này có ý nghĩa trực tiếp trong phòng ngừa tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp.

5. Khi xảy ra tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, người lao động phải được bảo đảm quyền lợi

Theo Điều 34 Nghị định 283/2026/NĐ-CP, người sử dụng lao động có thể bị xử phạt nếu: Không kịp thời sơ cứu, cấp cứu người lao động; Không thanh toán các khoản chi phí thuộc trách nhiệm của mình; Không giới thiệu người lao động đi giám định mức suy giảm khả năng lao động theo quy định; Không trả phí giám định thuộc trách nhiệm của người sử dụng lao động; Không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ, không đúng thời hạn việc bồi thường, trợ cấp cho người lao động bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.

Ngoài tiền phạt, doanh nghiệp còn có thể bị buộc thực hiện các nghĩa vụ còn thiếu, trong đó có việc trả tiền trợ cấp, bồi thường và tiền lãi theo quy định.

6. Doanh nghiệp chậm đóng, trốn đóng BHXH sẽ bị xử phạt

Nghị định 283/2026/NĐ-CP dành riêng toàn bộ nội dung Chương III quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực BHXH.

Đáng chú ý, theo Điều 43 Nghị định 283/2026/NĐ-CP , hành vi chậm đóng BHXH bắt buộc trong các trường hợp luật định có thể bị phạt từ 12% đến 15% tổng số tiền chậm đóng, tối đa 75 triệu đồng; đồng thời doanh nghiệp phải đóng đủ số tiền chậm đóng và nộp thêm khoản tiền 0,03%/ngày tính trên số tiền và số ngày chậm đóng theo quy định.

Đối với hành vi trốn đóng BHXH, Nghị định có quy định chế tài riêng, với mức phạt cao hơn và các biện pháp khắc phục hậu quả tương ứng.

* Những lưu ý người lao động cần nhớ:

Nghị định 283/2026/NĐ-CP không chỉ quy định tiền phạt đối với doanh nghiệp, mà còn quy định các biện pháp khắc phục nhằm bảo đảm quyền lợi thực tế của người lao động. Do đó, Khi nhận thấy quyền lợi bị ảnh hưởng, người lao động nên thực hiện các bước sau để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của mình:

Kiểm tra → Lưu giữ chứng cứ → Phản ánh với doanh nghiệp → Liên hệ Công đoàn → Yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giải quyết khi cần thiết.

* Lưu ý về thời điểm áp dụng

Nghị định 283/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 10/9/2026. Đối với hành vi xảy ra và kết thúc trước thời điểm này, việc xử lý được thực hiện theo quy định có hiệu lực tại thời điểm thực hiện hành vi; đối với hành vi xảy ra trước nhưng vẫn đang tiếp diễn khi Nghị định có hiệu lực thì áp dụng Nghị định 283/2026/NĐ-CP theo quy định chuyển tiếp.

Cơ sở pháp lý:
- Nghị định số 283/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội ban hành ngày 15/7/2026.
- Bộ luật Lao động năm 2019.
- Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15.
- Luật An toàn, vệ sinh lao động số 84/2015/QH13.
- Các văn bản pháp luật có liên quan tại thời điểm viết chuyên đề.