1. Thời giờ làm việc và làm thêm giờ
Theo Điều 105 Bộ luật Lao động năm 2019, thời giờ làm việc bình thường không quá 08 giờ/ngày và 48 giờ/tuần. Trường hợp bố trí thời giờ làm việc theo tuần, thời giờ làm việc bình thường có thể đến 10 giờ/ngày nhưng không quá 48 giờ/tuần. Nhà nước khuyến khích tuần làm việc 40 giờ.

Giờ làm việc ban đêm được tính từ 22 giờ đến 06 giờ sáng hôm sau. Người lao động làm việc ban đêm được trả thêm ít nhất 30% tiền lương theo quy định.

Theo Điều 107 Bộ luật Lao động, việc làm thêm giờ phải đáp ứng điều kiện luật định, trong đó thông thường phải có sự đồng ý của người lao động. Giới hạn làm thêm giờ gồm: không quá 50% số giờ làm việc bình thường trong ngày; không quá 40 giờ/tháng; thông thường không quá 200 giờ/năm, một số trường hợp được làm đến 300 giờ/năm nếu đáp ứng điều kiện pháp luật.

Tiền lương làm thêm giờ được trả ít nhất bằng 150% vào ngày làm việc bình thường, 200% vào ngày nghỉ hằng tuần và 300% vào ngày nghỉ lễ, Tết hoặc ngày nghỉ hưởng nguyên lương theo quy định. Làm việc ban đêm hoặc làm thêm vào ban đêm còn được hưởng các khoản tiền lương bổ sung theo Điều 98 Bộ luật Lao động.

2. Thời giờ nghỉ ngơi

Theo Bộ luật Lao động, người lao động làm việc từ 06 giờ trở lên trong ngày được nghỉ giữa giờ ít nhất 30 phút liên tục; làm việc ban đêm được nghỉ ít nhất 45 phút liên tục. Người làm việc theo ca liên tục từ 06 giờ trở lên được tính thời gian nghỉ giữa giờ vào thời giờ làm việc theo quy định.

Người lao động làm việc theo ca được nghỉ ít nhất 12 giờ trước khi chuyển sang ca khác. Mỗi tuần được nghỉ ít nhất 24 giờ liên tục; trường hợp đặc biệt do chu kỳ lao động không thể nghỉ hằng tuần thì phải bảo đảm bình quân ít nhất 04 ngày nghỉ/tháng.

Theo Điều 112 Bộ luật Lao động, người lao động được nghỉ hưởng nguyên lương vào các dịp Tết Dương lịch, Tết Âm lịch, ngày 30/4, ngày 01/5, Quốc khánh và Giỗ Tổ Hùng Vương, tổng cộng 11 ngày mỗi năm.

Từ ngày 01/7/2026, theo Nghị quyết số 28/2026/QH16, ngày 24/11 hằng năm - Ngày Văn hóa Việt Nam là ngày người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương.

Đặc biệt, theo Thỏa ước lao động tập thể TKV giai đoạn 2025-2028, người lao động thuộc Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam được nghỉ thêm 01 ngày truyền thống công nhân Vùng mỏ - Truyền thống ngành Than vào ngày 12/11 và hưởng nguyên lương. Nếu ngày này trùng ngày nghỉ hằng tuần thì được nghỉ bù vào ngày kế tiếp; nếu phải làm thêm vào ngày này thì tiền lương làm thêm được thực hiện như làm thêm vào ngày nghỉ lễ, Tết theo Thỏa ước và pháp luật.

Thỏa ước cũng quy định, tùy điều kiện cụ thể, đơn vị có thể bố trí thêm 01 ngày nghỉ truyền thống của đơn vị và hưởng nguyên lương. Người lao động cần theo dõi thông báo và quy định thực hiện tại đơn vị mình.

3. Nghỉ phép năm và nghỉ việc riêng

Theo Điều 113 Bộ luật Lao động, người lao động làm đủ 12 tháng được nghỉ hằng năm hưởng nguyên lương như sau:
- 12 ngày làm việc: công việc trong điều kiện bình thường.
- 14 ngày làm việc: người lao động chưa thành niên, người khuyết tật hoặc làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm.
- 16 ngày làm việc: nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm.

Người làm việc chưa đủ 12 tháng được tính phép theo tỷ lệ tương ứng. Cứ đủ 05 năm làm việc cho cùng một người sử dụng lao động, số ngày nghỉ hằng năm tăng thêm 01 ngày. Lịch nghỉ phép do người sử dụng lao động quy định sau khi tham khảo ý kiến người lao động và thông báo trước. Hai bên có thể thỏa thuận nghỉ thành nhiều lần hoặc nghỉ gộp tối đa 03 năm một lần. Khi thôi việc hoặc mất việc mà chưa nghỉ hết phép năm, người lao động được thanh toán tiền lương cho ngày phép chưa nghỉ theo quy định.

Ngoài ra, Điều 115 Bộ luật Lao động quy định một số trường hợp nghỉ việc riêng hưởng nguyên lương: bản thân kết hôn nghỉ 03 ngày; con kết hôn nghỉ 01 ngày; cha, mẹ, vợ hoặc chồng, con chết nghỉ 03 ngày.

Theo Thỏa ước lao động tập thể TKV, người lao động còn được hưởng một số ngày nghỉ bổ sung, gồm: trường hợp cả vợ và chồng cùng làm việc tại TKV kết hôn, mỗi người được nghỉ thêm 02 ngày; chồng được nghỉ thêm 01 ngày khi vợ sinh con, trường hợp sinh đôi trở lên được cộng thêm ngày nghỉ theo quy định của Thỏa ước; con đẻ, con nuôi hợp pháp kết hôn được nghỉ thêm 01 ngày.

Thỏa ước lao động tập thể TKV cũng quy định chế độ nghỉ không hưởng lương bổ sung trong một số trường hợp, với thời gian nghỉ và điều kiện cụ thể. Lao động nữ được hưởng các chế độ bổ sung như nghỉ thêm khi khám thai, nghỉ trong thời gian hành kinh và nghỉ để nuôi con dưới 12 tháng tuổi theo quy định của Thỏa ước bên cạnh quyền lợi theo quy định pháp luật.

4. Người lao động cần lưu ý

Người lao động nên thường xuyên kiểm tra lịch ca, bảng chấm công, số giờ làm thêm, bảng lương và số ngày phép còn lại. Khi phát sinh vướng mắc, cần đề nghị bộ phận nhân sự - tiền lương hoặc công đoàn cơ sở kiểm tra, giải thích và bảo vệ quyền lợi theo quy định.

Căn cứ pháp lý:
- Bộ luật Lao động năm 2019;
- Văn bản hợp nhất số 18/VBHN-VPQH ngày 12/02/2026 của Văn phòng Quốc hội hợp nhất Bộ luật Lao động.
- Nghị định số 145/2020/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi, bổ sung còn hiệu lực;
- Nghị quyết số 28/2026/QH16;
- Thỏa ước lao động tập thể TKV giai đoạn 2025-2028 và văn bản sửa đổi, bổ sung.